Hara hiɗon andi ko Alla daali kon ka defte annabaaɓe makko ɓen? Hara hiɗon tawaa e ɗonɗaaɓe maa e weelaaɓe fii Daaluyee Alla on maa fii peewal? Alla ko rewrude e Daaluyee makko on o holli mangu makko ngun e peewal makko ngal e giggol makko ngol e haajande makko nden. Men faala taskoden en fow e nder ngol laawol peewal haa nanen ko Alla daali kon, ɓay Linjiila on no wi’i: «E hin-le ko adanoo windeede kon fow wonanii en jande, fii no heɓiren tama’u on tippude e muɲal ngal e wakkilaare iwrunde e bindi ɗin.» (Ɓatakuru Puulusa haa e Roomiyankooɓe ɓen 15:4)

No windii ley ɗoo ko taarikaaji iwɗi ka Bindi Alla Seniiɗi ɗin fii Eɓɓoore Alla nden.

Tagoore Nden

Ka fuɗɗoode, tawi hay huunde alaa.  Hari neɗɗo alaa, kullun alaa, lekkun alaa. Hari ko Alla tun woodunoo. Tawi non, gila ka fuɗɗoode nden, kanko Allaahu on, himo woodaa.

Onsay Alla tagi aduna on e kammu ngun. O sendindiri jemma e ɲalorma. O sendindiri leydi ndin e ndiyan ɗan. O tagi leɗɗe e kala ko fuɗata. O tagi naange ngen e lewru ndun, o tagi kadi colli, liƴƴi e kala kullun.

Baaba Adama e Neene Hawaa

Onsay Allaahu on tagi gorko e debbo. O inni ɓe Aadama e Hawaa.  Ɓay o gaynii, Allaahu on ndaari ko o tagi kon fow, o tawi ɗun no moƴƴi fota.

Onsay, Alla moƴƴini naakoo labaaɗo no innee Adni. O honni ɗon Aadama e Hawaa fii yo ɓen danko on naakoo. Alla daalani ɓe wonde hiɓe newnanaa ɲaamugol ɓiɓɓe kala leggal wongal ka naakoo si wonaa ɓiɓɓe leggal gootal. O daalani ɓe wota ɓe ɲaamu ɓiɓɓe leggal gootal wongal ka tumbo naakoo.  Ngal leggal no innee leggal andinayngal ko moƴƴi e ko boni. 

Ɓen hoɗi ɗon, ɓe dankii naakoo on. Hari Allaahu on no wondi e maɓɓe, kamɓe, hiɓe wela mo. 

Ɗun woniri non haa ɲande mboddi ndin arunoo. Mboddi ndin ɗayni Hawaa. O ɲaami leggal andinayngal ko moƴƴi e ko boni kon. O okkori Aadama, on kadi ɲaami. Kamɓe ɗiɗo, ɓe ɲaami ɓiɓɓe leggal ngal Alla daalannoo ɓe wota ɓe ɲaamu ngal. Ɓawto ɗun, ɓe faami ko boni ɓe waɗi.

Onsay ɓe nani Alla Joomiraaɗo on no seeno ka naakoo.  Ɓe heɓi hersa ɓay ɓe andii ka ɓernde maɓɓe wonde ɓe waɗinoo ko boni. Onsay, ɓe suuɗii mo. Kanko Alla, o noddi ɓe, o ɲaawii ɓe, ɓay ɓe doftaaki yamiroore makko nden. Tawi hande kadi ɓe waawataa luttude ka nder naakoo, ɓay hari ɓe yeddii mo. Alla yaltini ɓe nawri nokku goo. Ɓe yalti e on naakoo labaaɗo Adni mo ɓe weltornoo. Ɓe yalti, ɓe yaari nokku goo, ɓe fuɗɗii gollude golle sattuɗe, ɓe aawana hoore maɓɓe naakoo. Tawi hande kadi ɓe weldaa e Alla.

Annabi Nuuhu

Ontuma duuɓi buy feƴƴi. Aadama e Hawaa heɓi ɓiɓɓe. Ɓiɓɓe maɓɓe ɓen kadi heɓi ɓiɓɓe. Ɓen kadi ɗuuɗi haa ɓe saakitii e leydi ndin fow. Kono tawi yimɓe ɓen no duumii tun e waɗugol bone. Tawi ɗun welataano Alla. Ko yimɓe seeɗaaɓe nii tun welaynoo mo.

Alla Joomiraaɗo on ndaari tawi bone neɗɗanke on tiiɗii ka hoore leydi.  O tawi ɲande woo ɲande anniyee ɓernde neɗɗanke nden ko ko boni tun miijotoo.  E nder aduna on fow, ko aaden gooto woodunoo weloowo mo. On aaden no innee Nuuhu. On heɓi sulfu yeeso Joomiraaɗo on.

Alla addayno waamere tiiɗunde fii ko mula aduna on. Alla daalani Nuuhu wonde o hoddirii mulugol yimɓe aduna on fow, ɗun ko kala ɓen waɗooɓe junuubu.  O mulida e maɓɓe kulle ɗen e colli ɗin e kala ko daasotoo ka leydi. 

O yamiri Nuuhu moƴƴingol laana njana fii wota o mulide e maɓɓe. Onsay Nuuhu ɗoftii Alla, o moƴƴini laana njana. Alla daalani mo yo o naadu ka laana kala noone kullun, ka bee ɗiɗoy, gorun e deyun. O daalani mo kadi yo o naador ton ɓeynguure makko nden. Ko nii Nuuhu naatiri ka laana wondude e ɓeynguure mun nden.

Onsay Alla addi ndiyan ɗan wano o daalirnoo non. Ndiyan saaƴi, saaƴi, saaƴi haa timmi balɗe cappanɗe nay, jemma e ɲalorma. Ndiyan ɗan ari haa mutini cuuɗi ɗin fow.  Ɗan ɓeydii haa ɗan mutini leɗɗe ɗen fow.  Ɗan ɓeydii kadi haa ɗan mutini pelle ɗen fow.

Tawi huunde yaltitaa, ndiyan ɗan no buumi fow.  Kala mo naataano ka laana yoolii, maayi. Ko Nuuhu tun e ɓeynguure mun nden daɗunoo sabu ko ɓe naatunoo kon ka laana.

Ɓay wonii balɗe cappanɗe nay ɗen feƴƴii, ndiyan ɗan helti. Onsay ɗan ɓeeɓiri seeɗa seeɗa ka hoore leydi. Ɓawto leɓɓi jowi, laana kan jooɗii e hoore fello.  Kono woni haa hitaande feƴƴi, si leydi ndin lannii yoorude.

Onsay Nuuhu e ɓeynguure mun nden e kulle ɗe ɓe wondunoo ɗen yalti ka laana. Onsay Nuuhu moƴƴini layyorde fii ka o rewa Alla. Hakkee ko Alla weltori Nuuhu, kanko Alla, o aadii wonde hande kadi, o mulirtaa leydi ndin ndiyan. Onsay kanko Alla, o waɗi yaroowol ndiyan ngol ka kammu fii ko Nuuhu anditira fii ndin fodaari ndi Alla fodi mo. Hande si en yi’ii ngol yaroowol ndiyan, ko fi ndin fodaari anditeten.

Hari Nuuhu no marnoo ɓiɓɓe tato. Kamɓe kadi ɓe heɓi ɓiɓɓe. Woniri non, haa ɓen ɗuuɗi, ɓe saakitii, ɓe hebbini kadi aduna on fow. Ko nii ɓiɓɓe Nuuhu ɓen woniri maamaaɓe tageefo ngon fow.

Awa faamee yimɓe aduna on fow ko musiɓɓe. Woni ko ɓaleejo, woni ko daneejo, woni ko pullo, woni ko porto: en fow, ko e ɓeynguure wootere iwuɗen, ɗun ko e geɗalɓe Nuuhu ɓen.

Faamee kadi, en fow, ko en junuubankeeɓe, ko fii en fow, en jokkii waɗugol ko boni kon yeeso Joomiraaɗo on. Ko ɗun waɗi si yimɓe heɓii hersa, ko fii aaden kala no faami ka bernde wonde o waɗi ko boni yeeso Alla.

Annabi Ibrahiima

Gila saa’i Nuuhu on, yimɓe ɓen jokki kadi yeddugol Alla. Ɓe salii mo doftaade, ɓe salii wuurirde wano Alla faaliraa yo ɓe wuurir non.

Ko fewndo onsay, Alla suɓii aaden gooto no wi’ee Ibrahiima. O wi’i mo yo o yaltu ka suudu makko, o jokka mo. Onsay Ibrahiima yalti ka suudu mun, jokki Alla. 

Ibrahiima gomɗinii Alla, ko ɗun waɗi si Alla jogitorii mo wa feewuɗo.  Onsay, o jammii mo giɗo Alla, ɓay hari himo wela Alla.

Tawi Allaahu on no marnoo eɓɓoore. Himo faalanoo moƴƴintinde hakkunde makko e yimɓe ɓen. E hara on anditii wonde hari mbeldigal ngal taƴiino fewndo Aadama e Hawaa yeddunoo Alla ka naakoo Adni? Tawi eɓɓoore makko nden, kanko Alla, ko moƴƴintingol ngal mbeldigal. Hay si tawii non yimɓe ɓen kaɲun selii Alla e nder salagol ɗoftaade mo, kono haa jooni, kanko Alla, himo yiɗi ɓe.

Awa, Allaahu on suɓii Ibrahiima e ɓeynguure mun nden fii ko laatina ebboore makko nden, ɗun ko moƴƴintingol hakkunde makko e yimɓe ɓen. Onsay Alla fodi Ibrahiima wonde o wonay ben ɓiɓɓe ɗuuɗuɓe fota. Alla fodi Ibrahiima kadi wonde o barkiniray aduna on fow tippude e ɓeynguure makko nden.

Wonaa fii kala tawi Ibrahiima nawyii fota, kono Alla yeɗi mo ɓiɗɗo inneteeɗo Issaaqa. Onsay Issaaqa kadi heɓi ɓiɓɓe.  Ɓawto ɗun, Alla suɓii gooto e maɓɓe fii laatingol ebboore mun nden ɓarorde e leɲol makko ngol.  On ɓiɗɗo no innee Yaaquuba, kono Allaahu on innitii mo Isra’iila.  Kanko Isra’iila, o heɓi ɓiɓɓe sappo e ɗiɗo. Ɓen ɓiɓɓe kadi heɓi ɓiɓɓe goo, haa ɓe ɗuuɗi. Ko wano non ɓiɓɓe Ibrahiima ɓen ɗuuɗiri fota, wano Alla fodirnoo mo non tigi. Ko ɓen wonti Banii-Isra’iila’en.

Annabaaɓe ɓen goo

Ɓay tawi yimɓe ɓen no jokki tun waɗugol junuubu, tawi Allaahu on no haanunoo ɓe donkinde. Faamee, Alla ko laaɓuɗo, feewuɗo, awa kadi o yiɗaa junuubu. 

Hay ɓen ɓe o suɓiinoo, ɗun ko Banii-Isra’iila’en, ɓe duumii e waɗugol ko boni yeeso Alla.  Onsay Alla nuli annabaaɓe ko yaha, waajo ɓe yo ɓe selu waɗugol junuubu. Kono yimɓe ɓen woni e ɓarindagol ɓen annabaaɓe, jala. Ɓe salii jentaade ko ɓen ɓe Alla immini hajii ɓe kon. Tuma goo toode ɓe warora woɓɓe e maɓɓe.  Ɓe duumii e waɗugol ko welataa Alla. 

Tawi hiɓe haanunoo donkineede. Alla daaliino wonde ko mayde woni njoddi junuubu.  Ɗun no firi, mayde heɓay kala waɗuɗo junuubu, onsay ko mayde ɗimmere nden ka jahannama. Ko ɗun woni lette junuubu. Ɓay ko Allaahu on woni Alla, tawi o waawataa firtude ko o daali kon. Tawi kadi o weltaaki ko yimɓe ɓen maayata kon sabu bonnereeji maɓɓe ɗin. Hay si tawii non ko ɓe bonɓe, kono kanko Alla, himo yiɗi ɓe giggol mawngol.

Ko ngol giggol woni sabu eɓɓoore Alla nden moƴƴintingol hakkunde makko e yimɓe ɓen.  Ko fii ko o laaɓuɗo, feewuɗo, himo haani donkinde yimɓe waɗuɓe ko boni kon.  Kono, ɓay himo yiɗi ɓe, o faalaaka yo ɓe maayu. Ko ɗun waɗi, Alla tigi ndaari feere no o moƴƴintinira hakkunde makko e yimɓe ɓen, o donkina kadi junuubu on. Tawi feere wootere no woodi, ɗun ko ronditanagol yimɓe ɓen lette junuubaaji maɓɓe ɗin.

Almasiihu On

Onsay Alla immini goɗɗo mo waɗaali junuubu few.  Alla nuli mo ittangol yimɓe aduna on sadaka mawɗo.  Ko non, on ronditanoyto yimɓe ɓen lette junuubaaji maɓɓe ɗin. Innde makko nden ko Iisaa, on ɓiɗɗo Mariyama. On jibiniraa wa paykun Banii-Isra’iila’en, ɗun ko ɓeynguure Ibrahiima nden. Ko non Alla laatinori eɓɓoore mun nden fii barkinirgol aduna on fow rewrude e ɓeynguure Ibrahiima nden.

Kanko Iisaa, o mawniri wano paykun kala mawnirta non. Ɓay o mawnii, o woni hellifaaɗo, o fuɗɗii jannude waajoo yimɓe ɓen wonde yo ɓe selu waɗugol junuubu, ɓe ruttoo e Alla. Tawi himo waɗaynoo piiji hawniiɗi buy. O wonayno sabu bumɓe yi’a. O wona sabu boofooɓe yaha, pahiɗuɓe nana. O immintina hay mayɓe. Kono saa’i kala himo wi’aynoo yimɓe ɓen yo ɓe rutto e Alla. O wi’i ko kanko woni laawol ngol e goonga on e ngurndan ɗan. Hay gooto waawataa yahude e Alla Baabaajo on si wonaa e makko o rewri.

Yimɓe ɓen fow ŋalɗi sabu konguɗi makko ɗin e kuuɗe makko ɗen. Woɓɓe jokki mo, gomɗini mo. Woɓɓe goo salii ɗun. Karamokooɓe goo e ardotooɓe Banii-Isra’iila seytinani mo sabu ko o wonnoo waajaade janna kon no goɗɗo selirta junuubu, wona aaden mo wela Alla.  Hari hiɓe nawlii mo ɓay yimɓe accitii ɓe jokkude, ɓe doga iwtiri ɓaawo Iisaa. 

Onsay ɓe eɓɓi nangirgol Iisaa janfa, ɓe tooɲa mo, wi’a ko o naafiqiijo, fenoowo. Tawi non-le hiɓe andunoo wonde hinaa o naafiqiijo, hinaa o fenoowo, kono tawi ko ɓe faalaa woo hande kadi ko no ɓe seedira e makko.

Tawi fewndo onsay Iisaa no mari yiɓɓe goo hiɓɓuɓe, wonduɓe e makko.  Ɓen no innee sahaabaaɓe. Goɗɗo e maɓɓe no innee Yudaasi, on kaɲun aadii tawtugol ayɓe ɓen e nder janfa maɓɓe kan.  Ayɓe Iisaa ɓen ƴetti mbuuɗi, yeeni Yudaasi, fii kanko, Yudaasi, yo o janfo giɗo makko on. O jaɓi ɗin mbuuɗi, o ɗowti ɓe ka Iisaa wonnoo ɗon. Onsay ayɓe Iisaa ɓen nangi mo, ɓe tooɲi mo, ɓe wi’i ko o bonnoowo sariya.

Ɗun e wonde mun tawi wonaa goonga, ko fii Iisaa waɗaali ko boni e nder ngurndan mun ɗan fow. Ɓe tooɲiri mo kala piiji bonɗi, ɓay tawi hiɓe faalaa yo o ware.  Kono ɓe andaano wonde ko ɗun Alla hoddirnoo, fii yo donkinande junuubaaji aduna on fow hawru e Iisaa.

Jamaa ɗuuɗuɗo mooɓii no sonka wi’a: Waree mo! Waree mo!  Onsay, fii weltingol yimɓe ɓen hooreeɓe ɓen yamiri yo Iisaa ware, wonaa fii kala o bonnaa huunde.

Onsay suufaaɓe piyi mo, ɓe waɗi mo jalnori. Ɓe focci mo haa ɓandu makko ndun yalti ƴiiƴan. Ɓe waɗani mo meetelol bulle ka hoore. Onsay ɓe ɓoori mo conci ɗin, ɓe senditi. Ɓe fempi mo ka leggal altindiraangal. Ko nii Iisaa mayri.  Ko nii kadi Iisaa ittiranii yimɓe ɓen sadaka mawɗo, o ronditani yimɓe aduna on lette junuubaaji maɓɓe ɗin. 

Onsay ayɓe makko ɓen weltii, ɓay ɓe sikki ɓe seedii e makko.  Sahaabaaɓe makko ɓen kan dogi, yahi no ɗaɓɓa ka suuɗoyoo. Ɗun wonani yiɓɓe Iisaa ɓen saa’i sattuɗo.

Kono ka timmata ɗon balɗe tati ɓaawo o surraama, huunde ŋaldinde waɗi. Ɓay yiɓɓe Iisaa ɓen yahii ndartoygol yenaande makko nden, ɓe tawi hay huunde alaa nder ton!  Ɓe landondiri ko honɗun heɓi Iisaa.  Onsay malaa’ikaajo feeɲani ɓe, wi’i ɓe wonde Iisaa immintinaama e hakkunde mayɓe ɓen!

Onsay ɗun lolli, wonde Iisaa immitike e hakkunde mayɓe ɓen! Fus alaa ka nder yenaande! Iisaa immitike e hakkunde mayɓe ɓen!  Ɗun wonani yiɓɓe makko ɓen kongol welungol!  Woɓɓe e maɓɓe hoolii, ɓe weltori. Kono heddiiɓe ɓen tawi no sikkitii, no landoo, wi’a: Taw si ɗun ko goonga?

Fii hollugol ɓe wonde ko goonga, o immitike e hakkunde mayɓe ɓen, kanko Iisaa, o feeɲani ɓe. Ɓe yiiri mo gite maɓɓe ɗen. Ɓe meemi mo, ɓe yewtidi e makko. Tawi pellet ko goonga, himo wuuri!  Onsay kanko Iisaa, o wi’i ɓe yo ɓe yeeto yimɓe aduna on fow wonde o immitike e hakkunde mayɓe ɓen, o waɗani ɓe sadaka fii ittangol ɓe lette junuubaaji maɓɓe ɗin. 

O wi’i ɓe kadi wonde himo haani yiltitaade ka Alla Baabaajo on woni ton ka kammu. O inni himo yahude, o moƴƴinanoya ɓe werde. O wi’i ɓe kadi wonde ɲande goo ɓe yahay, ɓe tawtoya mo ton. O fodi ɓe si o ƴentii ka Alla, o imminay Ruuhu Alla on ko wonda e maɓɓe, o ardo ɓe. Onsay kanko Iisaa, o waynitii ɓe, o yiltitii ka kammu ka o iwi ton. Tawi golle makko ɗen timmii. O donkinaa lonto yimɓe ɓen, o waɗani ɓe feere fii no ɓe moƴƴintinira hakkunde maɓɓe e Alla.

Awa ɓay non Iisaa Almasiihu on donkinaama lonto men, jooni en waaway wontude yiɓɓe Alla.  Ko ɗun Alla faalanoo gila law, ko fii Alla kan no haɓɓitinoo tun yo en wonu yiɓɓe makko gila ka fuɗɗoode, fewndo ko Baaba Aadama e Neene Hawaa wonnoo ka nder naakoo Adni. Jooni non, ɓay Iisaa maayii, o okkii en feere wontugol yimɓe welayɓe Alla.

Hara hiɗa faalaa wonude aaden weloowo Alla?  Jooni non, ko haanuɗaa waɗude ko ninsugol bonnereeji ɗi waɗuno-ɗaa.  Hooloɗaa wonde kanko Iisaa, o ronditanike ma lette bonnereeji maa ɗin e nder ko o maayi kon.  Onsay toroɗaa Alla yo o yaafo junuubaaji maa ɗin sabu mayde Iisaa. Innaa mo wonde a gomɗinii ko Iisaa woni Almasiihu on, ko kanko tun woni laawol nawrayngol ka Alla.  Innaa mo hiɗa faalaa wuurude ngurndan welayɗan mo. 

Si a gomɗinii Iisaa, toroɗaa Alla yaafuyee e innde makko, Alla yaafoto maa.  Onsay, a heɓataa hersa yeeso Alla, ko fii haray bonnereeji maa ɗin yaafaama montaama. Ontuma, ko yo a jokku laawol Iisaa. 

Ko honno ontigi jokkirta laawol Iisaa?  Tawreeta e Zabuura e Linjiila fow no holli en fii eɓɓoore Alla nden.  Linjiila on kadi hollay en jandeeji ɗi Iisaa yamiri en yo en waɗu, gomɗinen, ɗoftoɗen ɗin fow.  Ko tippude e ɗee defte, ɗun ko Daaluyee Alla on, waaweten faamirde ko honno jokkirten laawol Iisaa, e ko honno ɗoftorten yaamirooje Alla ɗen fow, e ko honno kadi wuurirten ngurndan welayɗan Alla.

Alla fodi en kadi o honnay Ruuhu makko on e men. Ruuhu makko on ko mo Iisaa fodunoo aray e mon. Ruuhu makko on ardoto en, janna en, faamina en, o wayla en ka ɓernde e ka miijo wano Alla faaliraa non, woniren non yimɓe welayɓe Alla.

Laawol goo nawrayngol ka Alla alaa, si wonaa e Iisaa.  Alla ko mawɗo, ko o Jom Bawgal. Sadaka mo Iisaa waɗani en on yonii fii dandugol en.  Ko ɗun woni eɓɓoore Alla nden gila ka fuɗɗoode aduna on haa fewndo ɗoo, haa poomaa kadi.  Ko Daaluyee Alla on tigi seeditanii en ɗun.   Daaluyee Alla on waylotaako, o lannataa.

Ko ɗun waɗi, awa, hooloɗen, jokken Iisaa.

Si tawii, hande on suɓike jokkugol Iisaa Almasiihu on, andinee men.  Men weltoto, toranto on.