Baraaji

Skip to main content
Alluwal Corteeji
Print

Ko Hombo Woni Alla? – Laawol Peewal #2

Assalaam ‘alaykum. Men salminii on e innde Alla Jooma Ɓuttu, on faandiiɗo yo mo kala ar e faamude jaɓa laawol makko feewungol ngol, ɓuttu wonana ontigi ko lannataa. Meɗen weltani Alla ko o newnanii men sifanagol on ndee yewtere wi’eteende “Laawol Peewal Ngol”

E nder ɗii yewtereeji men, men fillitoto woni taarikaaji annabaaɓe aramɓe ɓen. Men taskoo kadi defte annabaaɓe holluɗe laawol feewungol. Ko Alla sinci ngol fii no yimɓe ɓen wonira feewuɓe yeeso makko.

Ka yewtere men aranere, en yewtuno fii defte annabaaɓe ɓen. En nanno annabaaɓe buy winduno defte, kono ɗe fow ko e gooto ɗe iwri, on-le ko Alla. Men accirnoo on huunde wootere hittunde nde miijoɗon fii mun. Nden-le ko: “Alla daalii!” Ɗun ko firi: Alla daalanii neɗɗo rewrude e annabaaɓe ɓen, himo faalaa yo mo kala e men heɗo mo! Alla non e daaluyee mun on waylotaako haa poomaa. Jamaanu kala taway Alla no reeni daaluyee makko on. Linjiila on no wi’i: “Bindi ɗin mulataa.” (Yuuhanna 10:35) “Daalol Joomiraaɗo on ko wonayngol haa poomaa.” (Petruusu 1 1:25)

Awa hande kadi, en jangay deftere aranere nden ka Tawreeta. Alla okku annabi Muusaa hakkil fii no o windira nde. Heɓii nii telen duuɓi guluuje tati e teemeɗɗe jowi gila jamanuu annabi Muusa. Tawreeta on ko pecce jowi. Feccere aranere nden no wi’ee “Fuɗɗoode.” Ko simooje cappande jowi woni e mayre. Ko kayre sifani en ko waɗi kon gila ka fuɗɗoode.

Andugol ndee deftere aranere no hitti fota, ɓay ko daƴƴere nde Alla sinci fii no waawiren andude kala ko o daali e nder ɗeya defte annabaaɓe hikkoyayɗe. E nder ko jangeten kon, en ɓurtay lugginde faamu men ngun e fee goongaaji buy. En ɓurtay andude yurmeende Alla nden.. En anday kadi fii malaa’ikaaɓe ɓen e Seytaane. Fii kammu ngun e leydi ndin. Fii kulle ɗen e fii neɗɗanke. En anday fahin no junuubu naatiri addi bonki e nguli ɓernde ka aduna. En taskoto kadi fii laawol kisiyeewol ngol, ngol Alla hoddiri ngol fii no juunubankeeɓe ɓen welditira e Alla. Ka taarikaaji arani en nanay fii junuubu arano on e fii addiiɗo ittude hoore on. En nanay ton kadi fii diinaaji arani bonɗi ɗin. E fii annabaaɓe aramɓe ɓen. Taskoɗen kadi fii taariika Aadama e Hawaa on. E fii annabi Nuuhu e waamere nden. E fii annabi Ibraahiima e sadaka makko mawɗo on. E fii Ismaa’iila e Issaaqa. E fii Yuusufu e kotiraaɓe mun hunƴuɓe ɓen. Deftere aranere nden no yewti fii ɗii taarikaaji ɗoo fow, e taarikaaji goo kadi.

Musiɓɓe, jooni meɗen torii on tuɗugol noppi, uddita ɓerɗe mon ɗen, heɗoɗen daaluyee Alla on.

Ka deftere Fudɗɗoode e simoore aranere nden, ka aaya arano, ko ɗun ɗoo windii: “Ka fuɗɗoode Alla tagi kammu ngun e leydi ndin.” (Fuɗhoode 1:1) Ko ɗoo haanuɗen fuɗaade jangannde men nden, ɓay ko ɗon Alla fuɗii feeɲude. “Ka fuɗɗoode Alla tagi kammu ngun e leydi ndin.”

Hara ko honɗun woodunoo adalde Alla tagude kammu ngun e leydi ndin? Tawreeta on no holli en hay fus alaano si hinaa Alla Jom Ɓural on. Awa, kala non ko yi’eten e ko waawuɗen meemude, no mari fuɗɗoode. Ka aranun piso hari kammu maa leydi alaa, maaje e leɗɗe kadi alaano. Ka fuɗɗoode, hari naange e lewru e kooɗe alaa. Ka fuɗoode tawi yimɓe e malaa’ika alaa. Huunde alaano si hinaa Alla Jom Ɓural on. Ko fii ɗun janganɗen oo aaya arano ka Tawreeta: “Ka fuɗɗoode Allaahu on tagi kammu ngun e leydi ndin.” Tawreeta on wi’aali dey “ka fuɗɗoode Alla e malaa’ikaaɓe ɓen hari no woodi” maaɗun “ka fuɗɗoode hari Alla e yimɓe ɓen no woodi.” Oo’owoye! Tawreeta on ko wi’i en: “Ka fuɗɗoode, ko Alla.” Ka fuɗɗoode fus alaano, ɓay ontuma hari aduna on e malaa’ikaaɓe ɓen e yimɓe taganooka taho; ko gooto pet woodunoo. On-le ko Alla Jom Ɓural on.

Hino ko haanuɗen faltaade fii aaya arano on ka Tawreeta: Alla maraa fuɗɗoode! Alla ko Joomiraaɗo poomayankeejo. Kala ko anduɗen ka aduna ɗoo no mari fuɗoode. Kono Alla kan alaa fuɗɗoode. O alaa iwdi. Fottoowo e Alla alaa. Ko kanko tun woodunoo ka fuɗɗoode. Hay e gooto jibinaaali mo. hay e gooto tagaali mo. Ko ɗun si janguɗen ka Tawreeta ka aaya arano, “Ka fuɗɗoode, Alla.” Ko kanko tun woni maraa fuɗɗoode. Ko kanko tun woodunoo gila ka fuɗɗoode e haa poomaa. Ko Alla poomayankeejo on woni innde makko. No o woniri hannde non, ko non kadi o wa’unoo hanki. No o wa’uno hanki non, ko non kadi a wa’ata haa poomaa. Alla waylotaako!

Ko ɓeydeten e oo aaya arano: Alla ko mawɗo. Alla taguɗo ko woni woo on no mawni ɓuri piiji ɗin fow, e yimɓe ɓen fow. Ko kanko woni lanɗo tageefo ngon. “Allaahu akbar.” Alla ko mawɗo. Fottoowo e makko alaa. Himo mari bawgal ɓuri ko woni ka aduna e ka maaje e hendu ndun, e naange ngen, e kooɗe ɗen. Himo ganndidi ɓuri ruuhuuji ɗin e neɗɗanke fow. Himo hanndi e mangu haa poomaa. Wano darnuɗo suudu ɓuriri ndu hittude non, ko non kadi Alla hittiri ɓuri ko woni wo, ɓay ko kanko Alla tagi piiji ɗin fow. Alla ko mawɗo! ko bawgal makko kanko tigi o wuuriri. O hooloraa hay fus. O holoraa hay e gooto! Ko yonanɗo hoore makko. Ko kanko woni gooto mawɗo on.

Enen neɗɗanke, faaleeji mmen ɗin no ɗuuɗi. Ɲannde woo hiɗen hanndi e foofugol e ɗoyngol, e ɲanndu e yarugol. HIɗen handi e naange e ndiyan saaƴoojan, ɲaametee e ndiyan yareteeɗan, conci e cuuɗi, neene e baaba, welɗiɓe e jawdi. Moodi, faaleeji men ɗin no ɗuuɗi fota fota non. Kono Alla, taguɗo ko woni wo on hatonjinaa e hay e huunde! Kano o weeletaake, o ɗonɗetaake o ronkataa. O maraa ɓandu wa neɗɗanke, o maraa kattuɗi. O maraa lannoode. Ko o Alla poomayankeejo. Ko kanko woni jon bawɗe ɗen fow.

Jooni non, hino ɗoo lanndal hittungal. Si tawii Alla wa’aa wa aadenjo, o maraa ɓandu wa men, awa ko honno faamirten fii makko? Linjiila on no jaabori ɗun no laaɓiri poy. “Alla ko ruuhu, bee rewooɓe mo ɓen rewira mo ruuhu e goonga.” (Yuuhanna 4:24) Alla ko ruuhu. Aaden ko mo ɓandu, kono Alla kan, ko ruuhu!

Ka aduna men ɗoo no woodi wi’ooɓe: “Mi waawataa yi’de Alla; awa Alla alaa.”
Fii wi’ooɓe ɗun ɓen, meɗen faalaa ɓe landaade: “Hara kamɓe hiɓe renti hendu ndu foofeten ndun?” Hay e gooto waawataa yi’ude henndu; kono hiɗen andi hendu no woodi, ɓay en yi’ay ko ndu waɗata kon. Wano ko ndu yeƴƴata leɗɗe ɗen kon, kono hendu ndun tigi hay e gooto waawataa yi’ude ndu. Hay e gooto waawataa tamude ndu ka juuɗe mun, kono en waaway andude tuma ɓuuɓi. Awa, ko non Alla kadi wa’i. En waawataa yi’ude mo, ɓay Alla ko ruuhu; enen aaden, ko en jogiiɓe ɓalli en waawataa yi’ude ruuhuuji ɗin.

No wonaa woniri woo hiɗen andi Alla no woodi, ɓay hiɗen renti ko o tagi kon. En waaway andude kadi Alla si en taskike daaluyee makko on. Himo faalaa yo en andu mo, kono hiɗen haani wattande yiila e ko o daali kon ka deftere makko.

Daaluyee makko on andinii en Alla ko ruuhu, e kadi ruuhu Alla on maraa kattuɗi. Himo hen fow. Alla no e hoore ko woni woo, e hoore wonɗo woo. Himo renti ko woni woo, jemma e ɲalorma no fotana mo, mo no suuɗi ka suuɗu mun, Alla no renti mo. Alla no andi ko woni woo, himo andi mijooji mo kala, hay anniyeeji ka ɓerɗe yimɓe ɓen. Alla ko mawɗo!

Fensitiren nii ko yewtuɗen hannde kon. Alla nandaa e gooto. Wa Alla woo alaa! E nder yewtereeji men arroyaɗi ɗin fii laawol fewungol ngol, en ɓeditay faamu men fii andugol Alla. Ka daaluyee makko, himo jogii innɗe ɗuuɗude. Ko o Joomiraaɗo on. Ko o Jom Ɓural on. Ko o Jom Bawgal on. Ko o Taguɗo on. Ko o Jom Ngurndan ɗan. Ko o Ndaygu ngun. Ko o Feewuɗo on. Ko o gooto Hormorteeɗo on. Ko o gooto Jon Yurmeende on. Ko o Alla Giggol on. Ko o Alla Wurɗo Goongaajo on. Ka haqiiqa, Alla goongaajo taguɗo leydi e kammu on ka aranun, ko kanko woni Alla gooto mawɗo on. Ko ɗun si Linjiila on wi’ani: “Ko haa honto ngaluuji Alla ɗin e faamu makko ngun e andal makko ngal luggi. Hay gooto waawataa anndude eɓɓooje makko ɗen…Ko fii fow ko kanko wonani, tippude e makko e fii makko, ko kanko mangu wonani haa poomaa…” (Roomu 11:33,36)

“Galo Moƴƴo, Yeesoojo Bajjo, Lanɗo Lamɓe, Joomiraaɗo Koohooɓe ɓen, on mo tawata ko kaɲun tun woni maayataa, hoɗuɗo e ndaygu ngu baɗotaako, ngu goɗɗo woo yi’aali, waawataa yi’ude kadi, on mo teddungal e bawgal wonani haa poomaa.” (Timotee 1 6:15,16)

Ka nder Linjiila malaa’ikaaɓe ɓen no beytani ton Alla beytol labaangol: “Yaa an Alla, Joomiraaɗo, Jon Ɓural. Kuuɗe maa ɗen ko mawɗe, awa kadi ko kaawinɗe; laawi maa ɗin ko feewuɗi, goonginɗi, yo lanɗo leƴƴi ɗin fow! Hara ko hombo ronkay maa hulude, maa ronkata mawninde innde maa nden? Ɓay ko an tun woni Laaɓuɗo!” (Feɲɲinande 15:3,4)

Musiɓɓe, yo Alla wawnu en marude koo ko jentiɗen hande: “Ka fuɗɗoode, ko Alla.” Ko kanko tun woodunoo ka fuɗɗoode, awa ko kanko Alla tun waawi feɲɲinande en goonga on fii ko waɗi kon ka fuɗɗoode, e ko kanko Alla tun waawi feɲɲinde goonga holluɗo on fii makko.

No gasa hiɗon nana woɓɓe no wi’a, “Hay e gooto waawataa andude Alla, maaɗun en andaa ko waɗoyta laakara.” Kono defte annabaaɓe ɓen no wi’i en hiɗen waawi andude Alla, e ko wonoyten ɲannde laakara. Heɗoɗen ko Linjiila on wi’i kon, “Mi windani on ɗun…fii no andiron hiɗon e ngurndan poomayankejan…”(Yuuhanna 1 5:13) No windii kadi: “Ko Alla eɓɓi kon fow fii yiɗuɓe mo ɓen, ko ɗun woni yiitere yi’aali, nowru nanaali, e ko ƴawaali e ɓernde neɗɗanke. Ko e men woni ko Alla ɓanginiri ɗun Ruuhu. Ko fii Ruuhu on hollay ko woni woo, hay luggeendiiji Alla ɗin.” (Korenti1 2:9-10)

Musiɓɓe womɓe heɗaade men, hara hiɗon andi Alla? Kaa e miijo mon ko o Alla tagoowo ko labaa woɗɗitiiɗo mo andotaako? Musiɓɓe, Alla faala yo on andu mo, wuuron e dow ballal makko haa pomaa!.. Daaluyee makko on no holli en no waawirten heɓirde beldigal fotungal hakkunde men e makko, kono hiɗen haani udditude noppi men ɗin e hakkille men ɗen e ɓerɗe men ɗen fii no andiren ko o faalaa yewtude en kon ka daaluyee makko. Heɗoɗen ɗoo kadi ko o daali: “Fewtee e an hisineɗon onon ɓee hoɗuɓe ka aduna fow: Ɓay ko min woni Alla. Hay e gooto goo alaa si hinaa min.” (Isaaya 45:22)

En hattoyay ɗoo hannde Men weltanike on ko heɗiɗon kon. Si Alla jaɓii, en ka yewtere hikkotoonde, en yetoyay fii ka malaa’ikaaɓe ɓen e seytaane iwi.”

Yo Alla barkin on, yo o andintin en koo ko wondii fii makko ka Linjiila: “Alla ko ruuhu, bee rewooɓe mo ɓen rewira mo ruuhu e goonga!” (Yuuhanna 4:24) Aamiina.